Terugleverkosten uitgelegd: zo werkt het nieuwe systeem (en wat je ertegen kunt doen)

Hey {{ first_name }} 👋,

De eerste energieleveranciers hebben hun kaarten op tafel gelegd voor 2027. En het nieuws is niet best: terugleveren van zonnestroom gaat (of blijft) straks geld kosten in plaats van opleveren. Sommige aanbieders vragen zelfs 5,6 cent per kWh. Voor een gemiddeld huishouden betekent dit 112 euro per jaar bijbetalen.

Maar wat gebeurt hier eigenlijk precies? En belangrijker: wat kun je ertegen doen?

Duik er maar in 👇

Vanaf 1 januari 2027 verdwijnt de salderingsregeling volledig. Tot nu toe mocht je de stroom die je terugleverde aftrekken van de stroom die je afnam. Dat wordt straks anders.

In plaats van salderen krijg je te maken met twee nieuwe componenten. Ten eerste de terugleververgoeding: het bedrag dat je krijgt voor elke kWh die je teruglevert. Ten tweede de terugleverkosten: het bedrag dat je betaalt voor het terugleveren zelf.

Het verschil tussen die twee bepaalt of je er netto geld aan verdient of juist bij moet betalen.

Een concreet voorbeeld. Bij Greenchoice krijg je vooralsnog straks 5,4 cent per kWh terugleververgoeding, maar betaal je 5,2 cent aan terugleverkosten. Onder de streep blijft er 0,2 cent per kWh over. Bij Innova Energie en Gewoon Energie is het nog erger: daar krijg je 5,9 cent, maar betaal je 11,5 cent. Netto verlies: 5,6 cent per kWh.

Die terugleverkosten rekenen energieleveranciers om drie redenen. Ten eerste maken ze kosten door de salderingsregeling, omdat zomerstroom minder waard is dan winterstroom. Ten tweede hebben ze hogere inkoopkosten bij klanten met zonnepanelen. Ten derde zijn er hogere onbalanskosten omdat het moeilijker is om het verbruik te voorspellen.

Daarnaast moet het elektriciteitsnet worden verzwaard om alle teruggeleverde zonnestroom te kunnen verwerken. Die kosten worden via je netbeheerder doorberekend in de netbeheerkosten op je energierekening, niet via de energieleverancier.

Sommige energieleveranciers rekenen nu al terugleverkosten, maar dat wordt vanaf 2027 de standaard bij vrijwel iedereen. Het verschil is dat je nu nog kunt salderen, waardoor die kosten worden gecompenseerd door de waarde van je teruggeleverde stroom. Straks valt die compensatie weg.

Dit is een bewuste beleidskeuze van het huidige kabinet. Het oorspronkelijke plan was om de saldering geleidelijk af te bouwen. Maar het kabinet besloot in plaats daarvan per 2027 helemaal te stoppen.

De belangrijkste redenen voor afschaffing zijn de gederfde belastinginkomsten van ongeveer 600 miljoen euro per jaar, het stimuleren van direct eigen verbruik om netcongestie te verminderen, en een eerlijkere kostenverdeling. Nu betalen ook mensen zonder panelen mee aan de saldering via hun energierekening.

Het huidige wetsvoorstel bepaalt dat energieleveranciers tot 2030 minimaal 50 procent van het kale leveringstarief moeten vergoeden. Tegelijkertijd mogen ze hun werkelijke terugleverkosten doorberekenen. Die combinatie maakt het mogelijk dat netto negatieve bedragen ontstaan.

Het creëert een vreemde spanning. Aan de ene kant wil de overheid verduurzaming stimuleren. Aan de andere kant maakt diezelfde overheid het financieel steeds minder aantrekkelijk om zonnepanelen te hebben. De installatie van nieuwe zonnepanelen is inmiddels teruggevallen naar een derde van het aantal twee jaar geleden.

Inmiddels hebben zeven energieleveranciers hun tarieven voor 2027 bekendgemaakt. En het beeld is somber.

De beste deal komt van Greenchoice met ca. 0,25 cent netto per kWh. De slechtste komt van Innova Energie en Gewoon Energie met minus 5,6 cent. De overige vijf leveranciers zitten daar tussenin met vergoedingen tussen de 0,25 en 1,41 cent.

Vergelijk dat met de huidige situatie. Nu mag je nog salderen, wat betekent dat teruggeleverde stroom evenveel waard is als stroom die je inkoopt: ongeveer 32 cent per kWh inclusief belastingen.

Een rekenvoorbeeld maakt het verschil duidelijk. Stel je levert 3200 kWh per jaar terug met 12 panelen. Nu is die stroom ongeveer 1000 euro waard door saldering. Straks bij Greenchoice krijg je daar 8 euro voor. Bij Innova Energie betaal je zelfs 179 euro om die stroom kwijt te kunnen.

De gemiddelde energierekening gaat voor zonnepaneelbezitters met tientallen tot honderden euro's per maand omhoog.

Je kunt niet stoppen met terugleveren, maar je kunt wel minder terugleveren. Nu verbruikt een gemiddeld huishouden ongeveer 30 procent van de zonnestroom direct zelf. De overige 70 procent gaat het net op.

Hoe krijg je dat percentage hoger? Er zijn vier concrete opties.

Een elektrische auto is een van de effectiefste manieren om je zelfverbruik te verhogen. Met een laadpaal die slim gekoppeld is aan je zonnepanelen, laadt je auto automatisch overdag wanneer de zon schijnt.

Een gemiddelde elektrische auto verbruikt 2500-3500 kWh per jaar. Als je dat grotendeels overdag kunt laden, verbruik je al een groot deel van je zonnestroom direct. Slimme laadpalen zoals Alfen of Wallbox hebben ingebouwde optimalisatie die dit automatisch regelt.

Het nadeel is de hoge aanschafprijs. Een elektrische auto kost al snel 30.000 euro of meer.

Een warmtepomp of zonneboiler kan water verwarmen tijdens zonnige uren en dit opslaan in een buffer voor later gebruik. Zo verbruik je overdag energie die je anders 's avonds zou gebruiken.

Een zonneboiler kost tussen de 2500 en 4000 euro en kan jaarlijks 1500-2000 kWh aan zonnestroom direct verbruiken. Een warmtepomp is duurder, maar vervangt ook je hele verwarmingssysteem.

Het grote voordeel is dat deze systemen automatisch werken en geen dagelijkse aandacht vragen.

Een thuisbatterij slaat overdag je overschot op en levert dit 's avonds weer aan je huis. Het is op papier de perfecte oplossing: je verbruikt al je zonnestroom zelf en levert bijna niets terug.

Er zijn twee types. Vaste thuisbatterijen worden door een installateur aangesloten en kosten al snel 5000-8000 euro. Plug-in batterijen zoals de HomeWizard Plug-in Battery of Zendure SolarFlow zijn eenvoudiger te installeren en kosten 1000-3000 euro.

Het nadeel is de terugverdientijd. Die hangt sterk af van hoe je de batterij gebruikt. Als je alleen je eigen zonnestroom opslaat, ligt de terugverdientijd realistisch tussen de 10-15 jaar. Bij een dynamisch energiecontract waarbij je 's nachts goedkoop laadt en overdag duur terugverkoopt, kan dit verkorten naar 7-12 jaar. En batterijen degraderen: na 10-15 jaar werken ze minder goed.

Toch kan een thuisbatterij zinvol zijn, vooral in combinatie met een dynamisch energiecontract. Dan laadt de batterij 's nachts goedkoop en levert overdag tijdens piekuren. Maar verwacht geen wonderen voor je portemonnee.

De meest voor de hand liggende oplossing: wasmachine, droger en vaatwasser overdag aanzetten in plaats van 's avonds. Met slimme stekkers kun je dit zelfs automatiseren.

Het helpt, maar lost het probleem niet op. Deze apparaten verbruiken samen tussen de 500 en 900 kWh per jaar, wat slechts een beperkt deel van je totale teruglevering is.

De vraag die iedereen zich stelt: loont het nog om zonnepanelen te nemen?

Het eerlijke antwoord: ja, maar anders dan voorheen. De terugverdientijd wordt langer. Volgens berekeningen van onderzoeksbureau Berenschot in opdracht van Vereniging Eigen Huis loopt de terugverdientijd op naar gemiddeld 20-21 jaar voor wie in 2027 zonnepanelen koopt. Dat is aanzienlijk langer dan de huidige 6-8 jaar.

Dit hangt sterk af van hoeveel je zelf kunt verbruiken. Bij het standaard scenario van 30 procent zelfverbruik wordt de terugverdientijd inderdaad rond de 20 jaar. Maar als je door een elektrische auto, warmtepomp of thuisbatterij meer zonnestroom direct gebruikt, kan de terugverdientijd korter uitvallen.

De timing speelt ook een rol. Wie nu zonnepanelen neemt en ze snel laat installeren, profiteert nog iets meer dan een jaar van de salderingsregeling. Daarna geldt het nieuwe systeem.

Voor bestaande zonnepaneelbezitters is het zaak om te kijken hoe je meer zelf kunt verbruiken. Een thuisbatterij of elektrische auto kopen puur om de zonnepanelen rendabel te houden is financieel vaak geen goede zet. Maar als je die aankopen toch al overwoog, kan het nu extra interessant zijn.

De afschaffing van de salderingsregeling is een feit. Terugleveren wordt vanaf 2027 financieel veel minder interessant, en bij sommige leveranciers zelfs een kostenpost.

Het goede nieuws: er zijn manieren om jezelf voor te bereiden. Door meer zonnestroom zelf te verbruiken beperk je de schade. Een elektrische auto, warmtepomp, zonneboiler of thuisbatterij kunnen daarbij helpen.

Het slechte nieuws: geen van deze oplossingen is goedkoop of lost het probleem volledig op. En voor mensen die al zonnepanelen hebben zonder deze extra investeringen, wordt het gewoon duurder.

Houd de ontwikkelingen goed in de gaten. Nieuwe leveranciers kunnen met betere voorwaarden komen. En wie weet grijpt de politiek alsnog in als de maatschappelijke druk groot genoeg wordt.

Voor nu: bereid je voor, maar raak niet in paniek. Zonnepanelen lonen nog steeds, alleen anders dan we gewend waren.