Het stroomnet krijgt een spitstarief

Hey {{ first_name }} 👋,

Op je energierekening staat een post die de meeste mensen nooit bekijken: netbeheerkosten. Nu betaal je daar een vast bedrag voor, ongeacht wanneer of hoeveel je verbruikt. Enkele honderden euro's per jaar, afhankelijk van je netbeheerder en aansluiting.

Dat gaat veranderen. Netbeheerders werken aan een nieuw systeem waarbij je straks meer betaalt als je op drukke momenten stroom gebruikt, en minder op rustige momenten. Vergelijk het met de trein: in de spits betaal je meer dan buiten de spits.

Het voorstel wordt dit jaar bij de ACM ingediend en invoering kan op z'n vroegst in 2028. Het kan nog even duren dus, maar het is wel slim om nu al te begrijpen wat er op je afkomt. Want dit raakt iedereen met een stroomaansluiting.

Duik er maar in 👇

Nog even terugkomen op mijn vorige nieuwsbrief over BTW: in mijn stuk over btw terugvragen had ik het over het opzeggen van de KOR. Dat ligt genuanceerder dan ik het opschreef: of en wanneer je de KOR moet opzeggen verschilt per situatie en per aangiftetijdvak. Check altijd even je eigen situatie bij de Belastingdienst.

Even een stapje terug. Je energierekening bestaat uit drie onderdelen:

Die netbeheerkosten betaal je aan bedrijven als Liander, Stedin of Enexis. Zij leggen kabels aan, onderhouden het net en lossen storingen op. Je kunt niet kiezen welke netbeheerder je hebt, dat hangt af van waar je woont.

Op dit moment betaal je een vast bedrag per jaar, gebaseerd op de grootte van je aansluiting. Hoeveel je precies betaalt verschilt per netbeheerder, maar het principe is overal hetzelfde: of je nu 's nachts of 's avonds stroom verbruikt, het maakt niet uit voor je netkosten.

Vanaf 2028 worden netbeheerkosten tijdsafhankelijk. Het huidige plan werkt met vier prijsniveaus verdeeld over vijf tijdsblokken per dag. In de ontwerpen die nu onderzocht worden, ziet dat er ongeveer zo uit:

De exacte tijdsblokken, seizoensindeling en tarieven staan nog niet vast. De netbeheerders dienen hun voorstel dit jaar (2026) in bij toezichthouder ACM. Die neemt naar verwachting eind 2026 een definitief besluit. Invoering kan dan op z'n vroegst in 2028.

📌 Belangrijk: dit is iets anders dan een dynamisch energiecontract. Bij een dynamisch contract varieert de energieprijs per uur. Bij het nieuwe nettarief variëren de transportkosten per tijdsblok. Het zijn twee verschillende onderdelen van je rekening die straks allebei variabel zijn.

Uit onderzoek blijkt dat ongeveer twee derde van de huishoudens minder gaat betalen dan onder het oude systeem. Dat zijn vooral huishoudens met een laag of gemiddeld stroomverbruik.

Wel even eerlijk zijn: de netbeheerkosten stijgen de komende jaren sowieso, door alle investeringen in het stroomnet. Het nieuwe tarief verdeelt die stijging eerlijker, maar voorkomt het niet.

Eén derde gaat dus meer betalen. Dat zijn vooral huishoudens die op piekmomenten veel stroom verbruiken. Denk aan gezinnen met een warmtepomp die 's avonds hard draait, of een elektrische auto die na het werk direct aan de lader gaat.

Maar: wie slim stuurt, kan die extra kosten grotendeels voorkomen. Je auto 's nachts laden in plaats van 's avonds, je warmtepomp overdag laten voorverwarmen, je vaatwasser op een ander moment draaien. Wie dat doet, kan z'n netkosten beperken tot rond of zelfs onder het huidige niveau.

Heb je een kleiner huishouden met een laag verbruik? Dan profiteer je juist het meest. Je betaalt nu namelijk mee voor de piekbelasting die anderen veroorzaken, en dat wordt straks eerlijker verdeeld.

🎙️ Iets met Tech: de man achter Powerbaas Deze week een special met Gerard Oudenampsen, oprichter van Powerbaas. Gerard begon als hobbyist met Arduino-bordjes en bouwde zelf een thuisaccu in elkaar. Zijn woorden: "levensgevaarlijk." Maar het werd uiteindelijk de start van Powerbaas.

We praten over waarom bij hen alles lokaal draait, er geen abonnementen zijn en ze zo min mogelijk data opslaan. En over de nieuwe producten waar ze aan werken, wat het einde van salderen gaat betekenen voor thuisbatterijen en wat de grote plannen zijn.

Luister via Spotify, Apple Podcasts of kijk op YouTube.

Als je een dynamisch energiecontract hebt, ben je al gewend aan variabele prijzen. Maar er komt dus een extra variabele laag bij. Je betaalt straks variabele energiekosten (aan je leverancier) plus variabele netkosten (aan je netbeheerder).

Het goede nieuws: de pieken vallen grotendeels samen. Stroom is via dynamische tarieven ook vaak het duurst in de avonduren. De prikkel om buiten de piek te verbruiken wordt dus alleen maar sterker.

Heb je al een thuisbatterij of smarthome-automatisering? Dan ben je goed voorbereid. Systemen die nu al sturen op dynamische prijzen, profiteren straks dubbel: lagere energiekosten én lagere netkosten buiten de piek.

Het stroomnet raakt op steeds meer plekken vol. Door elektrische auto's, warmtepompen en zonnepanelen neemt het gebruik explosief toe, vooral op piekmomenten. Netbeheerders moeten miljarden investeren in netverzwaring. Die kosten worden doorberekend aan ons allemaal.

Door een prijsprikkel in te voeren, hopen netbeheerders dat we het net slimmer gebruiken. Minder piekbelasting betekent minder investeringen, en dat houdt de netkosten voor iedereen beheersbaar.

Hoeveel scheelt dat? De piekbelasting op het stroomnet kan met enkele tot ruim tien procent dalen, afhankelijk van het type wijk. Dat klinkt bescheiden, maar het effect is groot: er zou richting 2030 ruimte ontstaan voor zo'n 700.000 extra woningen of 500.000 laadpalen op het bestaande net, zonder extra netverzwaring.

Lees ook:

Het nieuwe nettarief gaat pas in 2028 in, maar je kunt je nu al voorbereiden:

📌 Wie al slim omgaat met dynamische tarieven, hoeft straks weinig extra te doen. Het nieuwe nettarief beloont precies hetzelfde gedrag: verbruik buiten de piek.

Het nieuwe nettarief is nog niet definitief, maar de richting is duidelijk: wanneer je stroom verbruikt gaat steeds meer uitmaken. Na dynamische energieprijzen komen nu ook dynamische netkosten. Voor wie al bezig is met slim energiebeheer is dit goed nieuws. Je wordt beloond voor wat je al doet.

Het mooie is dat je niet hoeft te wachten tot 2028. Alles wat je nu doet om je verbruik te verschuiven naar goedkope momenten, betaalt zich straks dubbel terug.