Hey {{ first_name }} 👋,
Op de lancering van de Marstek Venus B deze week ging het er even over: VPP-ondersteuning. En het is niet de eerste keer. Bij steeds meer thuisbatterijen staat het ergens in de specs of wordt het genoemd in een app-update. "VPP-ready" of "Virtual Power Plant-ondersteuning".
Klinkt als iets waar je wat aan hebt. Maar als je doorvraagt, wordt het al snel vager. Kun je je al aanmelden? Verdien je er iets mee? En wat betekent het eigenlijk voor jouw batterij?
Ik zocht het uit.
Duik er maar in 👇
💚 Steun Iets met Energie
Iets met Energie blijft gratis voor iedereen. Maar eerlijk: het kost veel tijd om producten te testen, artikelen te schrijven en alles fact-checken.
Supporters maken het mogelijk dat ik dit kan blijven doen zonder afhankelijk te zijn van sponsoring of advertenties. Jouw support betekent dat ik producten kan kopen om te testen in plaats van alleen maar aan te nemen van fabrikanten.
Als Supporter krijg je:
Dezelfde nieuwsbrief, maar zonder reclame of gesponsorde content
Automatisch meedoen aan maandelijkse weggeefacties (tech / gadgets)
Maar ook: mijn onvoorwaardelijke dank (ik kan dat echt enorm waarderen als je mij/IME steunt)
Vanaf € 5/maand. Opzeggen kan altijd.
Eerst even de basis: wat is een VPP?
VPP staat voor Virtual Power Plant. Het idee: je koppelt heel veel thuisbatterijen digitaal aan elkaar, zodat ze samen werken als één energiecentrale. Niet via kabels, maar via software en internet.
Stel dat vijfduizend huishoudens elk een batterij van 5 kWh hebben. Bij elkaar is dat 25.000 kWh aan opslag. Een softwareplatform coördineert wanneer al die batterijen een beetje opladen of ontladen. Voor het elektriciteitsnet maakt het niet uit of dat vermogen uit een gascentrale komt of uit duizenden woonkamers. Het effect is hetzelfde.
Het verschil zit in de aansturing. Een gascentrale draai je op en af. Bij een VPP doet software dat met jouw batterij, en die van je buren, en die van iemand drie dorpen verderop.
Waarom zou het stroomnet dit willen?
Het Nederlandse stroomnet heeft een balanceringsprobleem. Vraag en aanbod moeten op elk moment precies gelijk zijn. Met steeds meer zonnepanelen en windmolens schommelt het aanbod fors. Op een zonnige middag is er stroom over. Om zes uur 's avonds valt de zon weg, zet heel Nederland de oven aan, en moet dat gat ergens worden gedicht.
Traditioneel doen gascentrales dat. Maar die zijn duur en traag vergeleken met batterijen die binnen milliseconden kunnen reageren.
Een VPP biedt een alternatief. Laat om 18:00 al die thuisbatterijen tegelijk een stukje ontladen, en je vangt de avondpiek op. Laad ze 's nachts weer op als stroom goedkoop is. Dat gecoördineerde laden en ontladen is precies waar het om draait.
Wat zou jij eraan hebben?
Laten we eerlijk zijn: op dit moment vooral een vooruitzicht. Maar de theorie is aantrekkelijk.
Je thuisbatterij bespaart je nu al geld door zonnestroom op te slaan of dynamische tarieven te benutten. Een VPP verandert daar niets aan. Het voegt een extra laag toe: je stelt een deel van je opslagcapaciteit beschikbaar aan een platform. Dat platform mag jouw batterij, binnen grenzen die je zelf instelt, een beetje extra laten laden of ontladen wanneer het net dat nodig heeft. Daar staat een vergoeding tegenover.
Hoeveel? Dat is de grote onbekende. Het hangt af van hoe vaak je batterij wordt aangestuurd, hoe hoog de stroomprijs op dat moment is, en welk platform je gebruikt. Reken op dit moment nergens mee. Zie het als een potentiële bonus, niet als een verdienmodel.
Hoe zit het in de praktijk?
Het proces zou er ongeveer zo uitzien:
Je hebt een batterij die VPP ondersteunt (niet elke batterij kan dit)
Via de app van je merk of een partnerplatform meld je je aan
Je geeft aan hoeveel capaciteit je beschikbaar stelt. Wil je altijd minimaal de helft in je batterij houden? Dan stel je die grens in
De software regelt de rest. Op momenten dat het net flexibiliteit nodig heeft, stuurt het platform jouw batterij aan
In de praktijk zou je er weinig van merken, behalve hopelijk in je afrekening.
Drie partijen, drie rollen
Bij een VPP zijn verschillende partijen betrokken, en het helpt om te begrijpen wie wat doet.
Batterijfabrikanten maken de hardware en software die het technisch mogelijk maakt. Sommige merken, zoals Marstek, noemen VPP al in hun specificaties. Maar let op: "VPP-ready" op een specsheet wil niet zeggen dat er een werkend programma beschikbaar is waar je je voor kunt aanmelden in Nederland.
Aggregators en energieleveranciers doen de bundeling. Zij koppelen jouw batterij aan de energiemarkt, bepalen wanneer er gestuurd wordt, en regelen de vergoeding. Soms is dat je eigen leverancier, soms een gespecialiseerd platform.
Netbeheerders profiteren indirect: VPP's helpen bij het stabiliseren van het net. Er lopen in Nederland pilots waarin netbeheerders samenwerken met aggregators, maar dat is nog kleinschalig.
Waar je nu al op moet letten
Als VPP je interesseert, zijn er een paar dingen om in je achterhoofd te houden.
Check compatibiliteit vooraf - Overweeg je een nieuwe batterij? Kijk dan of het merk VPP-ondersteuning noemt. Niet omdat je er morgen iets mee kunt, maar omdat je er over een jaar misschien wel iets aan hebt. Het is een pluspunt, geen aankoopargument.
Dynamisch contract is een voorwaarde - Zonder variabele prijzen heeft een VPP-platform weinig om mee te werken. Als je al een dynamisch contract hebt, zit je sowieso goed.
Lees de voorwaarden straks goed - Wie beslist wanneer je batterij wordt aangestuurd? Welke grenzen kun je instellen? Wat als je batterij net leeg is op het moment dat je hem zelf nodig hebt?
Verwacht geen groot effect van kleine systemen - Een plug-in batterij van 800W heeft beperkt vermogen voor netstabilisatie. Het echte VPP-potentieel zit bij grotere installaties of bij hele grote aantallen kleine batterijen. En dan heb je het over duizenden, niet tientallen.
Lees ook
Tot slot
VPP is geen reden om nu een thuisbatterij aan te schaffen. Koop een batterij omdat hij past bij je verbruik, je zonnepanelen en je contract. Als daar straks VPP-inkomsten bij komen: mooi meegenomen.
De technologie bestaat, de eerste programma's draaien in het buitenland, en fabrikanten bereiden zich voor. Maar voor jouw plug-in thuisbatterij in Nederland is het voorlopig nog wachten. Hou het in de gaten, maar baseer je aankoopbeslissing er niet op.
