Hey {{ first_name }} 👋,
Een tijdje geleden schreef ik een overzicht van de belangrijkste thuisbatterij-termen. Capaciteit, cycli, roundtrip efficiency - de begrippen die je moet kennen als je een vast systeem overweegt. Die nieuwsbrief kun je hier teruglezen:
Maar plug-in thuisbatterijen zijn een ander verhaal. Sommige begrippen zijn hetzelfde, andere werken net even anders, en er zijn termen die je alleen bij plug-in systemen tegenkomt.
Vandaag daarom: het complete overzicht van plug-in thuisbatterij begrippen. Van de absolute basis tot de details voor wie dieper wil duiken.
Duik er maar in 👇
💚 Steun Iets met Energie
Iets met Energie blijft gratis voor iedereen. Maar eerlijk: het kost veel tijd om producten te testen, artikelen te schrijven en alles fact-checken.
Supporters maken het mogelijk dat ik dit kan blijven doen zonder afhankelijk te zijn van sponsoring of advertenties. Jouw support betekent dat ik producten kan kopen om te testen in plaats van alleen maar aan te nemen van fabrikanten.
Als Supporter krijg je:
Dezelfde nieuwsbrief, maar zonder reclame of gesponsorde content
Automatisch meedoen aan maandelijkse weggeefacties (tech / gadgets)
Maar ook: mijn onvoorwaardelijke dank (ik kan dat echt enorm waarderen als je mij/IME steunt)
Vanaf € 5/maand. Opzeggen kan altijd.
De basis: wat je sowieso moet weten
Vier begrippen die je moet snappen voordat je verder leest.
1. kWh vs kW: Twee afkortingen die constant door elkaar worden gehaald. kWh (kilowattuur) is hoeveel energie de batterij kan vasthouden. kW (kilowatt) is hoe snel energie erin of eruit stroomt. Een batterij van 5 kWh met 800W vermogen kan je huis 's avonds prima van stroom voorzien, maar niet de wasmachine, droger én kookplaat tegelijk.
2. Bruikbare capaciteit: Op de doos staat 5 kWh, maar kun je die ook echt gebruiken? Meestal niet helemaal. De software houdt een buffer aan om de batterij te beschermen. Een batterij van 5 kWh nominaal heeft vaak 4,5 tot 4,8 kWh bruikbaar. Let hierop als je batterijen vergelijkt.
3. Cycli: Eén cyclus is de batterij helemaal opladen en weer leegmaken. "6000 cycli" betekent niet dat hij daarna kapot is, maar dat hij dan nog 70-80% van zijn oorspronkelijke capaciteit heeft. Met dagelijks gebruik kom je op zo'n 250-300 cycli per jaar. Die 6000 cycli gaan dan 20 jaar mee.
4. Roundtrip efficiency: Je stopt stroom in de batterij, later haal je hem eruit. Maar je krijgt niet alles terug. Bij 90% efficiency verlies je 1 kWh van elke 10 kWh. Klinkt weinig, maar kan tienatallen euro’s schelen.
Hoe de batterij weet wat je verbruikt
Een plug-in batterij moet weten hoeveel stroom je huis op dit moment verbruikt. Anders kan hij niet slim laden en ontladen. Daar heb je een van deze opties voor nodig.
5. P1-poort: Je slimme meter heeft een P1-poort, een data-aansluiting waar je een kabel of dongle in klikt. Via die poort krijgt de batterij realtime informatie over je verbruik en teruglevering. Niet elke batterij werkt met P1, check dit vooraf. Is je P1-poort al bezet? Dan kun je een actieve P1-splitter gebruiken. Soms kun je ook een energiemeter gebruiken, zoals de Shelly 3EM Pro.
6. CT-klem: Een sensor die je om een stroomkabel klemt in je meterkast. Werkt ook als je geen slimme meter hebt of als de P1-poort bezet is. Nadeel: je moet in de meterkast werken.
7. EMS (Energy Management System): Het brein dat beslist wat er gebeurt met je stroom. Een EMS kijkt naar je verbruik, je zonnepanelen, de batterijstatus, de stroomprijzen en soms zelfs het weer. Op basis daarvan beslist hij: nu laden, nu ontladen, of even wachten.
De specificaties die ertoe doen
Deze cijfers bepalen of je een goede deal hebt of niet.
8. Degradatie: Batterijen worden elk jaar een beetje slechter. Na 10 jaar heeft een goede batterij nog 80-85% van zijn oorspronkelijke capaciteit. Reken daar mee als je terugverdientijden berekent.
9. Standby-verbruik: Een detail dat vaak vergeten wordt: de batterij zelf verbruikt ook stroom. Het BMS, de wifi-verbinding, displays - alles bij elkaar slurpt een batterij 5 tot 30 watt. Continu. Bij 15 watt standby is dat € 33 per jaar. Bij een kleine batterij die je niet dagelijks vol benut, vreet dit een flink deel van je besparing op.
10. DoD (Depth of Discharge): DoD geeft aan hoe leeg je de batterij mag trekken. Een DoD van 90% betekent dat je 90% van de capaciteit kunt gebruiken. De laatste 10% blijft als buffer. Bij een batterij van 5 kWh met 90% DoD kun je 4,5 kWh benutten. Moderne LFP-batterijen kunnen zonder problemen naar 90-95% DoD.
11. Garantievoorwaarden: "10 jaar garantie" klinkt mooi, maar lees de kleine lettertjes. Meestal staat er: "Na 10 jaar of 6000 cycli (wat het eerst komt) nog minimaal 70% capaciteit." Check ook de voorwaarden: sommige garanties gelden alleen bij binnenplaatsing of maximaal aantal cycli per jaar.
Specifiek voor plug-in batterijen
Dit zijn de termen die je alleen bij plug-in systemen tegenkomt.
12. 800W-grens: In Nederland mag je maximaal 800 watt laden en ontladen via een plug-in systeem op een gedeelde elektriciteitsgroep. Dat dekt je lampen en tv prima, maar niet de magnetron. Wil je meer vermogen? Dan moet de batterij op een eigen elektriciteitsgroep aangesloten worden.
13. 1-fase vs 3-fase: De meeste Nederlandse huizen hebben een 1-fase aansluiting. Grotere woningen of huizen met warmtepompen hebben soms 3-fase. Een 1-fase batterij kan alleen stroom leveren aan de fase waarop hij is aangesloten. Verbruik je stroom op een andere fase? Dan komt die gewoon van het net.
14. Noodstroom / UPS-functie: "Ook stroom bij stroomstoring!" claimen sommige fabrikanten. Maar let op: bij de meeste plug-in batterijen werken dan alleen apparaten die direct op de batterij zijn aangesloten, niet je hele huis. En je moet vaak eerst een schakelaar omzetten in de app.
15. Uitbreidbaarheid: Sommige plug-in batterijen zijn modulair: je kunt er extra batterijpacks aan koppelen. Andere zijn standalone: wat je koopt is wat je krijgt. Check hoeveel modules je maximaal kunt koppelen als je denkt later uit te breiden.
16. Dynamische tarieven: Met een dynamisch contract (Tibber, Zonneplan, Frank Energie) verandert je stroomprijs per uur. Een slimme batterij kan opladen als stroom goedkoop is en ontladen als stroom duur is. Niet elke batterij ondersteunt dit - check of de app kan koppelen met je energieleverancier.
Voor de techneuten
Je hoeft deze niet te kennen, maar je komt ze weleens tegen.
17. BMS (Battery Management System): Niet verwarren met EMS. Het BMS beschermt de batterijcellen zelf: temperatuur, spanning, balancering. Je merkt er weinig van totdat er iets misgaat.
18. Continu vs piekvermogen: Continu vermogen is wat de batterij langdurig kan leveren. Piekvermogen is wat hij heel kort (seconden) kan leveren voor apparaten met een startpiek, zoals koelkasten.
19. AC-gekoppeld: Plug-in batterijen zijn vrijwel altijd AC-gekoppeld: ze hangen op je stopcontact en werken met wisselstroom. Dat maakt ze makkelijk te installeren, maar iets minder efficiënt dan DC-gekoppelde systemen.
20. API / Home Assistant: Sommige batterijen kun je koppelen aan je eigen automatiseringen. Handig voor wie zijn slimme huis zelf wil aansturen.
Tot slot
Je hoeft niet alle termen uit je hoofd te kennen. Maar als je een plug-in batterij vergelijkt, weet je nu waar je op moet letten.
De drie belangrijkste om te onthouden:
Bruikbare capaciteit - niet de nominale. Dat is wat je echt krijgt.
Standby-verbruik - bij kleine batterijen maakt dit het verschil.
800W-grens - de praktische beperking van elk plug-in systeem.
Wil je nog dieper duiken? Op Thuisbatterijgids heb ik alle 20 begrippen uitgebreid beschreven, met voorbeelden en praktische tips. Check het uitgebreide woordenboek hier.
